गान्तोक, 19 सेप्टेम्बर (आईपीआर)ः सिक्किम सरकारको शहरी विकास विभाग (यूडीडी) र जनस्वास्थ्य अभियान्त्रिकी विभाग (पीएचईडी)-ले एशियाली विकास ब्याङ्क (एडीबी)-को सहयोगमा सञ्चालित ‘सिक्किम एकीकृत शहरी विकास परियोजना’ (एसआईयूडीपी)-को कार्यान्वयनका लागि अन्तरविभागीय समन्वय सुदृढ़ गर्न सहकार्य गरेका छन्। ‘उत्तम सिक्किमका लागि एकजुट भएर काम गर्दै’ भन्ने नाराका साथ 19 सेप्टेम्बरमा एसआईयूडीपीसम्बन्धी एक बैठक तथा कार्यशाला आयोजन गरियो। यस कार्यक्रममा वरिष्ठ अधिकारीगण, प्राविधिक विज्ञहरू र विभागीय प्रतिनिधि एउटै मञ्चमा आएर सहकार्यलाई बलियो बनाउने तथा परियोजना कार्यान्वयनका लागि समन्वयात्मक दृष्टिकोण स्थापित गर्ने विषयमा चर्चा गरे।
सशक्त तथा विकसित सिक्किम निर्माण गर्ने मुख्यमन्त्री पीएस गोलेको परिकल्पनामा शहरी पूर्वाधारलाई आर्थिक विकास, उचित सार्वजनिक सेवा र जनताको जीवन स्तर उकास्ने कार्यको मुख्य आधार मानिएको छ। सिक्किमको विकास यात्रामा शहरी केन्द्रहरूको बढ्दो महत्त्वलाई आत्मसात गर्दै एसआईयूडीपीले दिगो तथा समावेशी विकासका लागि आवश्यक शहरी पूर्वाधारलाई सुदृढ़ पार्ने लक्ष्य राखेको छ। यस परियोजनाले राज्यभरि खानेपानी आपूर्ति, ढल निकास प्रणाली, शहरी आवागमन, यातायात पूर्वाधार र अन्य शहरी विकाससम्बन्धी कार्यहरूलाई समेट्छ।
यूडीडी र पीएचईडीको यो सहकार्यले समन्वयात्मक र एकीकृत शहरी विकासप्रति सरकारको प्रतिबद्धतालाई झल्काउँछ। खानेपानी आपूर्ति र ढल निकास पूर्वाधारमा पीएचईडीले महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दा, यूडीडीले पीएचईडीअन्तर्गत शहरी आवागमन, यातायात र अन्य मुख्य शहरी पूर्वाधारसम्बन्धी कार्यहरूको जिम्मेवारी सम्हाल्छ। यी दुई विभागबीचको सहकार्यले यति ठूलो स्तरको महत्त्वपूर्ण परियोजनाको सफल कार्यान्वयनका लागि एकीकृत योजना, साझा जवाफदेहिता र समन्वयात्मक कार्यान्वयन अपरिहार्य छन्।
कार्यक्रमको शुरुआत मुख्य वित्त अधिकारी सिर्जना राईको स्वागत सम्बोधनबाट भयो। उनले दिनभरिको चर्चाको पृष्ठभूमि तयार पारिन्। परियोजना निर्देशक भूपेन्द्र कोठारीले परिचयात्मक सत्र सञ्चालन गर्दै परियोजनाको अवधारणा र कार्यान्वयनबारे जानकारी गराए। त्यसपछि, परियोजना प्रबन्धक तथा एमआईएस अधिकारी निरञ्जन कपिलले परियोजनाको विस्तृत विवरण प्रस्तुत गरे, जसमा पीएचईडीका उद्देश्य, कार्यान्वयन ढाँचा, मुख्य अवयव र रणनीतिक दृष्टिकोणबारे रूपरेखा प्रस्तुत गरिएको थियो। कार्यक्रममा पीएचईडीका प्रधान मुख्य अभियन्ता सञ्जीव राईले पीएचईडीको सफल कार्यान्वयनका लागि दुवै विभागबीच समन्वयात्मक कार्यप्रतिको स्पष्ट दृष्टिकोण र प्रतिबद्धता झल्कायो।
यूडीडीका आयुक्त तथा सचिव जितेन्द्र सिंह राजेले आफ्नो मुख्य सम्बोधनमा पीएचईडीका लाभ समुदायसम्म प्रभावकारी रूपमा पुग्न सकुन् भन्ने ध्येयले सामूहिक जिम्मेवारी, समयमै निर्णय लिने प्रक्रिया, विभागहरूबीच आपसी सहयोग र समन्वयात्मक स्थलगत कार्यान्वयनको आवश्यकतामाथि जोड़ दिए। उनले परियोजनाको सफल कार्यान्वयनका लागि सहकार्यको भावना, स्पष्ट सञ्चार, जवाफदेहिता र राज्यका जनताका लागि सुधारिएको सार्वजनिक पूर्वाधार तथा सेवाहरू उपलब्ध गराउने साझा प्रतिबद्धता आवश्यक रहेको कुरामा पनि जोड़ दिए।
प्राविधिक सत्रमा पीएचईडी कार्यान्वयनका मुख्य पक्षहरूमा केन्द्रित थिए, जसमा कार्यान्वयनको विधि, संस्थागत जिम्मेवारी र वित्तीय व्यवस्थापनका साथै प्राविधिक विशिष्टता, परियोजनाको प्रगति र कार्यान्वयनका लागि आवश्यक पूर्वशर्तहरू सामेल थिए। यी सत्रहरूमा एडीबीका अनुपालन आवश्यकताजस्तै पर्यावरणीय तथा सामाजिक सुरक्षा उपाय, लैङ्गिक समानता तथा सामाजिक समावेशीकरण (जीईएसआई), सरोकारवालाहरूको सहभागिता र लागू हुने सुरक्षा नीतिबारे पनि चर्चा गरियो। यसले एडीबीका दिशानिर्देशबमोजिम परियोजनाका प्राविधिक, वित्तीय, सामाजिक र पर्यावरणीय दायित्वहरूबारे विस्तृत बुझाइ सुनिश्चित गर्यो।
‘मुख्य निष्कर्ष, कार्य-बिन्दु र भावी कार्यदिशा’ सम्बन्धी सत्रको नेतृत्व अधीक्षक अभियन्ता विनय लामाले गरे। यो सत्र मुख्य चर्चाहरूलाई एकीकृत गर्न, प्राथमिकताका कार्य बिन्दुहरू पहिचान गर्न र परियोजनाको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि विभाग तथा सरोकारवालाहरूबीच निरन्तर समन्वयको आवश्यकतामाथि जोड़ दिन केन्द्रित थियो।
कार्यक्रमको समापन सत्र तथा धन्यवाद ज्ञापन यूडीडीका संयुक्त सचिव (एमए) जीएल मीनाद्वारा गरियो, जसमा कार्यशालाको सफल सञ्चालनमा सहभागी अधिकारी, प्राविधिक विशेषज्ञ र सरोकारवालाहरूको योगदानको कदर गरियो। सिक्किम सरकारले एशियाली विकास ब्याङ्क (एडीबी)-लाई यसको बहुमूल्य वित्तीय तथा प्राविधिक सहयोगका लागि हार्दिक आभार व्यक्त गर्दछ।
पीएचईडी सिक्किमको शहरी पूर्वाधार सुदृढ़ गर्ने र राज्यको दीर्घकालीन विकास लक्ष्यहरूलाई टेवा पुर्याउने दिशामा एउटा महत्त्वपूर्ण कदम हो। सुधारिएको सार्वजनिक सेवा, लचिलो पूर्वाधार र राम्रो शहरी सम्पर्कमा लगानी गरेर यस परियोजनाले शहर र समुदायहरूको विकासका लागि बलियो आधार खड़ा गर्ने लक्ष्य राखेको छ। सिक्किम ‘विकसित सिक्किम’-को परिकल्पनातर्फ अघि बढ़िरहँदा, शहरी विकास आर्थिक विकास, अवसर र जीवनस्तरमा सुधारका संवाहकका रूपमा रहेका क्षेत्रहरू राज्यको बृहत्तर विकास आकाङ्क्षाको एक महत्त्वपूर्ण अङ्गका रूपमा रहेका छन्।
